Mendix: Szkolenie Techniczne

Poziom 1 - Podstawy Tworzenia Aplikacji i Administracji

Jacek Pietsch

Dzień 1: Fundamenty i Dobre Praktyki

01

Wprowadzenie

Architektura platformy i ekosystem Mendix

02

Modelowanie Danych

Dogłębna analiza encji, relacji i zdarzeń

03

Projektowanie UI/UX

Łączenie danych z interfejsem użytkownika

04

Logika Aplikacji

Anatomia Microflow i Nanoflow, wzorce projektowe

Problem: Rosnące Zapotrzebowanie na Złożone i Skalowalne Aplikacje

Wyzwanie

Świat pożera oprogramowanie szybciej niż możemy je tworzyć. Zapotrzebowanie na nowe aplikacje rośnie wykładniczo, podczas gdy liczba programistów pozostaje ograniczona.

Tradycyjne podejście do developmentu nie nadąża za tempem zmian biznesowych.

Rozwiązanie Low-Code

Abstrakcja i automatyzacja w celu poprawy przewidywalności jakości, skalowalności i możliwości zarządzania aplikcjami i rozproszonymi systemami.


Filozofia Mendix

Model-Driven Development

Aplikacja jest modelem. Model jest aplikacją. To fundamentalna zasada - tworzysz wykonywalny model, nie kod, który wymaga kompilacji.

Szybkość i Kontrola

Równowaga między wizualnym developmentem a możliwością rozszerzenia poprzez Java Actions i JavaScript.

Współpraca

Deweloperzy bliżej biznesu, szybsza implementacja i skupienie na funkcjach a nie narzędziach.

Komponenty Ekosystemu Mendix

Mendix Studio Pro

Dla profesjonalnych deweloperów i architektów. Pełna kontrola nad modelem - modelowanie domeny, złożona logika, integracje REST/SOAP, bezpieczeństwo, rozszerzenia Java.

Kod JavaScript i Java

Umożliwia rozszerzanie funkcjonalności platformy Mendix, tworzenie niestandardowych integracji oraz implementację zaawansowanych fnukcji wykraczającej poza standardowe możliwości aktywności.

Control Center

Zarządzanie i governance portfolio aplikacji. Użytkownicy platformy, środowiska, monitoring, backupy - wszystko w jednym miejscu.

Marketplace

Ekosystem reużywalnych komponentów - widgety UI, gotowe moduły, konektory do systemów zewnętrznych, motywy graficzne.

Jak Działa Aplikacja Mendix?

Design Time

Tworzysz model wizualnie w Studio Pro - encje, UI, logika biznesowa

Deployment

Model jest kompilowany do pakietu .mda gotowego do wdrożenia

Runtime

Serwer Mendix (Java) interpretuje model i wykonuje go - zarządza bazą, wykonuje Microflows

Client

Przeglądarka renderuje UI i wykonuje logikę kliencką (Nanoflows)

Struktura Projektu Mendix

Główne Foldery

  • theme/ - Definicje stylów SASS/CSS dla interfejsu użytkownika
  • javasource/ - Kod źródłowy niestandardowych akcji Java
  • userlib/ - Zewnętrzne biblioteki .jar
  • resources/ - Pliki statyczne, tłumaczenia, dane do importu
  • mprcontents/ - MPR documents
  • widgets/ - pliki widgetów wykorzystywanych w projekcie
  • .mpr - Plik zawierający model aplikacji


Model Danych

Modelowanie struktury danych i relacji między encjami.

Encje: Podstawowy Element Modelu Danych

W Mendix, encja to fundamentalny blok konstrukcyjny modelu danych, który reprezentuje typ danych lub obiekt biznesowy w Twojej aplikacji. Możesz myśleć o encji jako o tabeli w tradycyjnej relacyjnej bazie danych.

Każda encja posiada zestaw atrybutów (kolumn), które przechowują konkretne informacje, oraz relacje (powiązania), które łączą ją z innymi encjami, odzwierciedlając złożone struktury danych i zależności biznesowe.

Mendix ORM

Mendix zapewnia wewnętrzny Object-Relational Mapper (ORM). Oznacza to, że Ty, jako deweloper, pracujesz z obiektami (instancjami encji) w warstwie aplikacji, a Mendix automatycznie zajmuje się tłumaczeniem tych obiektów na zapytania SQL i przechowywaniem ich w bazach danych.

Encje: Persistent vs. Non-Persistent

Encja Persistent

Przechowywanie: Zapisywana w bazie danych jako tabela z własnymi kolumnami

Cykl życia: Trwała, istnieje pomiędzy sesjami użytkowników

Transakcyjność: Pełna obsługa Commit, Rollback

Zastosowanie: Podstawowe dane biznesowe - Klienci, Produkty, Zamówienia

Encja Non-Persistent (Transient)

Przechowywanie: Istnieje tylko w pamięci RAM serwera

Cykl życia: Znika po zakończeniu sesji lub Microflow

Transakcyjność: Brak - zmiany nie są trwałe

Zastosowanie: DTO, formularze-wizardy, parametry wyszukiwania, tymczasowe dane UI


Typy Danych i Atrybuty

Podstawowe Typy

  • String - Tekst o zmiennej długości
  • Integer / Long - Liczby całkowite
  • Decimal - Liczby zmiennoprzecinkowe
  • Boolean - Wartość prawda/fałsz
  • DateTime - Data i czas
  • Enumeration - Zestaw predefiniowanych wartości

Typy Specjalne

  • Hashed String - Jednokierunkowy hash do haseł
  • AutoNumber - Unikalny, inkrementowany numer


Calculated Attributes: Pułapka Wydajnościowa

Jak Działają?

Wartość jest obliczana przez Microflow za każdym razem, gdy obiekt jest pobierany z bazy danych (Retrieve).

Problem Wydajnościowy

Na listach (Data Grid) powoduje wykonanie Microflow N razy dla N obiektów.

Lepsza Alternatywa

Użyj Event Handlera Before Commit do obliczenia wartości i zapisz ją w zwykłym, trwałym atrybucie. Wyłącz prawo do edycji atrybutu.

Relacje (Associations): Łączenie Danych

Relacja 1-1

Jeden do jednego - jeden obiekt powiązany z maksymalnie jednym innym obiektem

Relacja 1-*

Jeden do wielu - najczęstsza relacja. Klucz obcy po stronie "wielu"

Relacja *-*

Wiele do wielu - wymaga osobnej tabeli łączącej (junction table)

Właścicielstwo (Ownership): Owner = Default (referencja po jednej stronie) vs. Owner = Both (referencje po obu stronach - szybsze zapytania, wolniejszy zapis)

Dziedziczenie: Generalizacja i Specjalizacja

Pracownik i Klient mogą dziedziczyć po wspólnej encji Osoba, aby współdzielić atrybuty jak Imię czy Nazwisko.


Implementacja Dziedziczenia: Plusy i Minusy

Implementacja Techniczna

Mendix tworzy jedną dużą tabelę dla całej hierarchii z kolumną objectType i wszystkimi atrybutami ze wszystkich specjalizacji.

Zalety

  • Model jest czysty i czytelny
  • Łatwe pobieranie polimorficzne
  • Współdzielenie logiki biznesowej

Wady i Kiedy Unikać

  • Bardzo szerokie tabele z dużą ilością NULL
  • Negatywny wpływ na wydajność zapytań
  • Problemy z indeksowaniem

Event Handlers: Cykl Życia Obiektu

1

Before Create

Wywoływany przed utworzeniem obiektu w pamięci

2

Before Commit

Przed zapisem do bazy - walidacja, ustawianie wartości

3

After Create

Po utworzeniu obiektu w pamięci

4

After Commit

Po pomyślnym zapisie - wysyłka maili, integracje, audyt

Validation Rules vs. Event Handlers

Validation Rules

Dla prostych, pojedynczych walidacji na atrybucie - wymagalność, unikalność, format. Są szybkie, deklaratywne i wystarczające w większości przypadków.

Event Handlers

Dla złożonych reguł wymagających pobrania innych obiektów lub skomplikowanej logiki biznesowej. Pełna elastyczność, ale większy narzut.

DEMO: Budowa Solidnego Modelu Danych

Tworzenie Encji

Rezerwacja (Persistent) i ParametryWyszukiwania (Non-Persistent) z odpowiednimi atrybutami

Changing and deleting objects of an entity with indexes takes longer, because the index needs to be updated in addition to the actual data. Therefore, for attributes that are rarely used as criteria in a search or query, only create an index if the increase in retrieval performance justifies the decrease in update performance.

Calculated Attribute

StatusRezerwacji - omówienie wad wydajnościowych

Event Handler

Before Commit zapisujący status w trwałym atrybucie - lepsza wydajność

Indeksowanie

Dodanie indeksu na Email w encji Klient dla szybszych wyszukiwań

Wdrażanie UI/UX

Od danych do pikseli

Data Containers: Kontenery Danych

Data View

Przechowuje i wyświetla jeden obiekt. Niezbędny do budowy formularzy edycji i stron szczegółów. Idealny do operacji CRUD.

List View

Przechowuje i wyświetla listę obiektów w elastycznym, wizualnym układzie. Świetny do kart produktów, galerii.

Data Grid 2

Przechowuje i wyświetla listę obiektów w formacie tabeli. Oferuje sortowanie, filtrowanie, paginację. Idealny do list biznesowych.

Data Sources: Zasilanie UI w Dane

Context

Najprostsze - dane przekazane do strony (np. po kliknięciu Edit). Najszybsze, brak zapytań.

XPath

Język zapytań Mendix. Pobiera bezpośrednio z bazy. Niezwykle wydajne filtrowanie i sortowanie. Preferowany dla list.

Microflow

Gdy dane wymagają złożonego przetworzenia, utworzenia lub logiki niemożliwej w XPath.

Nanoflow

Jak Microflow, ale w przeglądarce. Idealne do dynamicznego UI bez odświeżania strony.

Association

Podąża za relacją z obiektu w kontekście (np. z Data View). Automatyczne, wydajne.

Reużywalność: Atlas UI Framework

Layout

"Ramka" strony z górnym menu i boczną nawigacją. Strony są wstrzykiwane w Layout.

Page Template

Gotowe wzorce stron (List with details, Dashboard) jako punkt startowy.

Building Block

Gotowe, pre-stylowane sekcje do kopiowania i wklejania.

Snippet

Reużywalny fragment UI na wielu stronach. Może przyjmować parametry - potężne narzędzie do komponentów!

Logika Aplikacji

Microflows i Nanoflows

Microflows vs. Nanoflows: Porównanie

Microflow (Server-side)

Kontekst: Mendix Runtime (Java)

Dostęp do bazy: Pełny, bezpośredni

Transakcyjność: Pełna - błąd = automatyczny rollback

Możliwości: Integracje, Java Actions, operacje na plikach

Zastosowanie: Złożona logika biznesowa, transakcje, integracje

Nanoflow (Client-side)

Kontekst: Przeglądarka (JavaScript)

Dostęp do bazy: Tylko obiekty zsynchronizowane z serwerem

Transakcyjność: Brak

Możliwości: Ograniczone - brak integracji i Java

Zastosowanie: Walidacja UI real-time, dynamiczne interfejsy, aplikacje offline

Microflow: Podstawowe Elementy

Events

Start (początek wykonania) i End (zakończenie, zwrócenie wartości)

Activities

Operacje na obiektach: Create, Retrieve, Change, Commit, Delete, Rollback, Aggregate list

Przepływ Sterowania

Decision (if/else), Merge (połączenie ścieżek), Loop (iteracja po liście)

Error Handling

Custom with/without rollback - działa jak blok try-catch












Dobre Praktyki w Microflows

Single Responsibility Principle (SRP)

Jeden Microflow = jedna logiczna operacja. Łatwiejsze testowanie, debugowanie i reużywalność.

Nie więcej niż 50 elementów

Nie więcej niż 50 elementów w jednym microflow

Spójne Nazewnictwo

ACT_ dla Command (ACT_Zamowienie_Zatwierdz), BCO_ before bommit lub CAL_ dla kalkulacji pola, DS_ dla datasource.

Wydajność Microflows: Pułapki

Commit w Pętli

Każdy Commit to osobna transakcja bazy danych. W pętli 1000 obiektów = 1000 transakcji. Zbieraj na liście i commituj listę!

Problem N+1

Retrieve w pętli - dla każdego obiektu osobne zapytanie. Pobierz wszystkie dane jednym zapytaniem przed pętlą.

Batch Processing

Operacje na listach zamiast pojedynczych obiektów. Wykorzystuj Aggregate List do obliczeń na zbiorach.

XPath w Mendix

XPath (XML Path Language) to deklaratywny język zapytań używany w Mendix do efektywnego pobierania, filtrowania i sortowania danych bezpośrednio z bazy danych. Jest to wysoce zoptymalizowana i preferowana metoda do zasilania list danych w interfejsie użytkownika, zapewniająca wysoką wydajność.

Podstawowe Filtrowanie

[Encja/Atrybut = 'Wartość']
Filtruje obiekty na podstawie wartości atrybutu. Obsługuje operatory porównania (=, >, <, >=, <=, !=).

Relacje (Associations)

[Relacja/Encja_Związana/Atrybut = 'Wartość']
Pozwala na przechodzenie przez powiązania między encjami w celu filtrowania danych.

Funkcje Wbudowane

Dostęp do przydatnych funkcji tekstowych (starts-with(), contains(), ends-with()), daty (currentDateTime()) i innych, dla zaawansowanego filtrowania.

Operatory Logiczne

Użycie operatorów and, or do łączenia wielu warunków filtrowania, tworząc złożone zapytania.



Przykład XPath

Pobierz wszystkie obiekty Rezerwacja ze statusem "Potwierdzona", które są powiązane z obiektem Klient, którego adres e-mail zaczyna się na "anna":

Rezerwacja.Status

Rezerwacja.Rezerwacja_Klient → Klient

Ten przykład pokazuje, jak efektywnie połączyć warunki na atrybutach encji (Status) z warunkami na atrybutach encji powiązanej (Email z Klient), wykorzystując funkcję starts-with().

DEMO: Implementacja Logiki Biznesowej

Strona z Listą

Data Grid 2 z dostępnymi slotami czasowymi, źródło danych: XPath

Przycisk Zarezerwuj

Wywołuje Microflow ACT_Rezerwacja_Zarezerwuj

Logika w Microflow

Pobranie Klienta, utworzenie Rezerwacji, ustawienie asocjacji, zmiana statusu Slotu

Commit i Walidacja

Zapis obiektów z obsługą błędu dla zajętego slotu

Potwierdzenie

Wyświetlenie strony z potwierdzeniem rezerwacji

Expressions w Mendix

Expressions to potężne narzędzie w Mendix, które pozwala na dynamiczne obliczanie wartości, filtrowanie danych oraz podejmowanie decyzji w oparciu o złożoną logikę. Są one fundamentalne dla tworzenia elastycznych i reaktywnych aplikacji.

Podstawy Składni

Użyj $ dla elementów nazwanych (np. $customer). Atrybuty i asocjacje obiektów są dostępne za pomocą / (np. $customer/Name, $customer/CRM.Customer_Order).

Typy Operatorów

Wspierają operatory arytmetyczne (+, -, *, div, mod), relacyjne (=, !=, <, >) oraz logiczne (and, or, not).

Funkcje Wbudowane

Szeroka gama funkcji dla typów matematycznych (np. max(), round()), tekstowych (np. toUpperCase(), substring()) i datowych (np. beginOfDay(), addDays()).

Zmienne Systemowe

Dostęp do danych bieżącej sesji użytkownika poprzez $currentUser (obiekt System.User) i $currentSession (obiekt System.Session).

Expressions

if $package/weight < 1.00 then 0.00 else 5.00

Input:

Product Name: SuperWidget, PRICE: 49,99, quantity: 150

Wyodrębnij nazwę produktu, cenę i ilość z ciągu i sformatuj je w przejrzysty, uporządkowany sposób, jak poniżej:

⁠Produkt: SUPERWIDGET, Cena: 49,99, Ilość: 150

⁠Rozwiązanie

'Produkt: ' +
    toUpperCase(
        trim(
            substring(
                $input,
                find($input, ':') + 1,
                find($input, ',') - find($input, ':') - 1  //25 - 12 - 1
            )
        )
    ) +

', Cena: ' +
    trim(
        substring(
            $input,
            find($input, 'PRICE:') + 1,
            find($input, ',', find($input, 'quantity:') - 2) - find($input, 'PRICE:') - 6
        )
    ) +

', Ilość: ' +
    trim(
        substring(
            $input,
            find($input, 'quantity: ') + 10 //od tej pozycji do końca stringu
        )
    )


Dzień 2

Architektura, Bezpieczeństwo i Integracje

Agenda Dnia 2

01

Warsztat Praktyczny

Utrwalenie wiedzy z Dnia 1 poprzez praktyczne zadanie

02

Bezpieczeństwo i Uprawnienia

Dogłębna konfiguracja i best practices

03

Architektura Aplikacji

Wprowadzenie do Domain-Driven Design

04

Wzorce Architektoniczne

Mapowanie DDD na Mendix: Aplikacje i Moduły

05

Integracje Systemowe

Komunikacja ze światem zewnętrznym przez API

Studio Pro

Ogólna Konfiguracja Aplikacji

Warsztat: Budujemy Aplikację

Cel Warsztatu

Samodzielna implementacja pełnej funkcjonalności w oparciu o wiedzę z Dnia 1.

Zadanie

Rozbudowa aplikacji o nowy moduł "Zarządzanie Zasobami":

  • Stworzenie modelu domeny (Encje, Relacje)
  • Zbudowanie interfejsu (Strony, Formularze, Listy)
  • Implementacja logiki biznesowej (Microflows)
  • Konfiguracja podstawowego bezpieczeństwa

Dlaczego Bezpieczeństwo Jest Krytyczne?

Ochrona Danych

Błędy w konfiguracji mogą prowadzić do wycieku wrażliwych danych klientów i naruszeń RODO.

Integralność Systemu

Nieautoryzowane modyfikacje mogą zniszczyć dane biznesowe i przerwać procesy.

Zaufanie Klientów

Incydenty bezpieczeństwa niszczą reputację i prowadzą do utraty biznesu.

Poziomy Bezpieczeństwa Projektu

Off

Brak zabezpieczeń, brak logowania. Tylko do wczesnych prototypów!

Prototype/Demo

User Roles i strony nawigacyjne, ale BRAK wymuszania Entity Access. Dane nie są chronione!

Production

Jedyny słuszny wybór dla produkcji. Wszystkie reguły aktywne: strony, Microflows i dane.

Konfiguracja Uprawnień w Mendix

User Roles

Zdefiniowane na poziomie projektu. Odwzorowują role biznesowe (Administrator, Sprzedawca, Użytkownik).

Module Roles

Zdefiniowane na poziomie modułu. Opisują uprawnienia w kontekście modułu (Manager, Viewer, Editor).

Mapowanie

User Role = zbiór Module Roles. Granularne i reużywalne zarządzanie uprawnieniami.


Entity Access: Zabezpieczanie Danych

Uprawnienia CRUD

  • Create: Czy rola może tworzyć nowe obiekty?
  • Read: Które atrybuty rola może widzieć?
  • Write: Które atrybuty rola może modyfikować?
  • Delete: Czy rola może usuwać obiekty?

XPath Constraints

Dynamicznie filtruje dane na poziomie bazy (dodaje WHERE do SQL).


Zabezpieczanie Widoków UI

Dostęp do stron (Pages) jest kluczowym elementem bezpieczeństwa, który kontroluje, jakie ekrany i funkcjonalności są dostępne dla poszczególnych użytkowników w aplikacji.

Przypisywanie Ról

W Mendix Studio Pro, każdej stronie (Page) można przypisać określone Module Roles, które mają uprawnienia do jej wyświetlania.

Zasada "Deny by Default"

Jeśli rola użytkownika nie posiada jawnie nadanych uprawnień do danej strony, Mendix automatycznie blokuje możliwość jej wyświetlenia, zapewniając bezpieczeństwo.

Granularna Kontrola Elementów

Dodatkowo, widoczność pojedynczych elementów UI (widgetów, kontenerów) na stronie może być dynamicznie kontrolowana za pomocą Conditional Visibility, bazującej na rolach użytkownika lub złożonych wyrażeniach.

Uprawnienia do Microflow

Kontrola Dostępu

Dostęp do każdego Microflowa jest kontrolowany na poziomie Module Roles. Tylko użytkownicy posiadający przypisaną rolę modułu z odpowiednimi uprawnieniami mogą go wywołać.

Apply entity access

Wymusza stosowanie reguł bezpieczeństwa zdefiniowanych dla encji również w Microflowach. Zapobiega to omijaniu zabezpieczeń danych poprzez bezpośredni dostęp w logice.

XPath Constraints: Przykłady

Row-Level Security

[MyFirstModule.Rezerwacja_Owner = '[%CurrentUser%]']

Użytkownik widzi tylko swoje rekordy - najpopularniejszy wzorzec zabezpieczeń.

Status-Based Security

[Status = 'Zatwierdzony' or MyFirstModule.Zamowienie_Owner = '[%CurrentUser%]']

Wszystkie zatwierdzone zamówienia LUB własne w dowolnym statusie - kombinacja reguł.

Department-Based Security

[MyFirstModule.Dokument_Dzial = '[%CurrentUser%]/Administration.Account_Dzial']

Dostęp do dokumentów tylko z własnego działu - segmentacja organizacyjna.

Zabezpieczanie Widoków UI

Kontroluj, które elementy interfejsu użytkownika są widoczne i dostępne dla poszczególnych ról w aplikacji, zapewniając granularną kontrolę dostępu.

Dostęp do Stron

Definiuj, które role użytkowników mogą otwierać i przeglądać konkretne strony aplikacji.

Elementy Nawigacji

Kontroluj widoczność pozycji w menu nawigacyjnym, dostosowując je do uprawnień roli.

Widżety i Kontrolki

Warunkowo pokazuj lub ukrywaj pojedyncze widżety, przyciski czy pola na stronach, bazując na roli.

Microflows w UI

Ustalaj uprawnienia do wywoływania mikroprzepływów bezpośrednio z elementów interfejsu.

DEMO: Konfiguracja Security Production

Przełączenie Poziomu

Zmiana z Prototype na Production w ustawieniach projektu

User Roles

Utworzenie ról: Administrator i Klient

Module Roles

W module Rezerwacje: Rezerwacje_Admin i Rezerwacje_Wlasciciel

Mapowanie

Administrator → Rezerwacje_Admin; Klient → Rezerwacje_Wlasciciel

Entity Access

Konfiguracja dla Rezerwacja z XPath constraints

Weryfikacja

Testowanie jako różne role użytkowników

Domain-Driven Design

Zarządzanie złożonością przez umieszczenie modelu biznesowego w centrum

Problem Monolitu: Big Ball Of Mud

Trudności w Zarządzaniu

Pojedynczy, duży model staje się niemożliwy do ogarnięcia. Zmiany w jednym miejscu wpływają nieprzewidywalnie na inne.

Problemy ze Skalowaniem

Trudności w pracy wielu zespołów nad jednym modelem. Konflikty, kolejki, blokady.

Rozwiązanie: Dekompozycja

Podział na mniejsze, spójne i autonomiczne części. Domain-Driven Design pokazuje jak to zrobić.

Fundamenty DDD

Ubiquitous Language

Wspólny, precyzyjny język dla ekspertów domenowych i deweloperów. Używany wszędzie: w dyskusjach, dokumentacji i w kodzie/modelu.

Strategic Design

Projektowanie na dużą skalę. Jak podzielić system na niezależne części? Bounded Contexts i Context Mapping.

Tactical Design

Projektowanie na małą skalę. Jak modelować obiekty wewnątrz części? Aggregates, Entities, Value Objects, Services.

Bounded Context: Ograniczony Kontekst

Definicja

Jawna granica, wewnątrz której dany model domeny i wszechobecny język mają jedno, spójne znaczenie.

Różne konteksty mogą używać tych samych słów, ale z innym znaczeniem biznesowym!

Przykład

Kontekst Sprzedaży: Produkt ma cenę, stan magazynowy, kategorie

Kontekst Wsparcia: Ten sam Produkt ma dokumentację, historię zgłoszeń, wersje oprogramowania

To dwa różne modele! Próba połączenia = chaos.

Bounded Context → Aplikacja Mendix

Jeden Kontekst

Jedna aplikacja Mendix

Niezależne Wdrożenie

Osobna baza danych, Runtime

Komunikacja przez API

Nie przez wspólną bazę!

Każdy Bounded Context to osobna, niezależnie wdrażana aplikacja Mendix. Komunikują się przez dobrze zdefiniowane interfejsy (API), zachowując autonomię.

Aggregate: Granica Transakcji

Grupa powiązanych obiektów (encji), które muszą być traktowane jako jedna, spójna całość z punktu widzenia zmiany danych. Agregat definiuje granicę transakcji.

Aggregate Root

1
2
3
4
1

Aggregate Root

2

Jedyny punkt wejścia do modyfikacji

3

Obiekty wewnętrzne agregatu

4

Dostęp tylko przez Root

Aggregate → Moduł Mendix

Mapowanie na Mendix

Moduł w Mendix naturalnie grupuje powiązane encje, logikę i UI.

Encja będąca Aggregate Root to główna, "publiczna" encja modułu.

Publiczne API Modułu

"Publiczne" Microflows modułu tworzą jego API i są jedynym sposobem na modyfikację agregatu.

To gwarantuje spójność i wymusza reguły biznesowe w jednym miejscu.

Integracje

Komunikacja pomiędzy kontekstami i ze światem zewnętrznym

Kierunki Integracji

Consumed Services

Nasza aplikacja Mendix wywołuje API innego systemu, aby pobrać dane lub wykonać operację

Published Services

Nasza aplikacja Mendix wystawia swoje API dla innych systemów, udostępniając dane i funkcjonalność

Najpopularniejszy standard dzisiaj: REST/JSON

Consumed REST: Wywoływanie API

01

JSON Structure

Na podstawie przykładowej odpowiedzi JSON, Mendix generuje strukturę non-persistent encji

02

Import Mapping

Wizualnie zmapuj JSON na swoje encje. Określ jak znaleźć obiekty do update lub create

03

Call REST Service/Send REST Request

W Microflow skonfiguruj endpoint, metodę HTTP, nagłówki autoryzacji

04

Zaimportuj dane

W Microflow, zaimportuj dane zwrócone przez Call Rest Service lub Send REST Request używając mapowania

Autoryzacja API: Metody

Basic Authentication

Username i password w nagłówku Authorization kodowane Base64. Proste, ale wymaga HTTPS.

Bearer Token

Token przekazywany w nagłówku Authorization: Bearer <token>. Najczęstszy wzorzec dla REST API.

API Key

Prosty klucz w nagłówku lub query string. Dobry do publicznych API z rate limiting.

Published REST: Wystawianie API

Zdefiniuj Usługę

Określ metodę HTTP i ścieżkę (np. POST /v1/rezerwacje/{id}/anuluj)

Wybierz Microflow

Wskaż Microflow obsługujący zapytanie. Parametry automatycznie przekazane

Export Mapping

Jeśli zwracasz dane, zmapuj swoje encje do struktury JSON

Publiczne API Gotowe

Dostępne dla innych aplikacji (Bounded Contexts)

Business Events

Business Events to nowoczesne podejście do integracji, które pozwala aplikacjom na asynchroniczną komunikację, reagując na istotne zdarzenia biznesowe, zamiast bezpośrednio wywoływać usługi.

Aplikacja Publisher

System (np. Mendix), który emituje informacje o zdarzeniu, nie dbając o to, kto je odbierze.

Zdarzenie Biznesowe

Niezmienny fakt, który się wydarzył w domenie (np. "Zamówienie zostało złożone", "Płatność otrzymana").

Aplikacja Subskrybent

System, który nasłuchuje na konkretne zdarzenia i reaguje na nie, wykonując swoje własne procesy.

Asynchroniczność i Decoupling

Zwiększa skalowalność, odporność na błędy i elastyczność architektury przez luźne powiązanie systemów.

Implementacja Business Events

Implementacja Business Events w Mendix wymaga konfiguracji zarówno na poziomie platformy, jak i w samej aplikacji Studio Pro. Poniżej przedstawiamy kluczowe etapy i pojęcia.

1

Mendix Event Broker

Mendix Event Broker, oparty na Apache Kafka, to serce integracji. Dla aplikacji produkcyjnych wymagana jest licencja, co zapewnia dedykowane kanały (topics) dla Twojej firmy. Darmowe aplikacje korzystają ze wspólnego brokera.

2

Włączanie Usługi

Administrator techniczny musi aktywować usługę Event Broker w Mendix Portal, zarówno na poziomie aplikacji, jak i dla każdego środowiska (środowiska testowe, produkcyjne itd.).

3

Przestrzenie (Spaces)

Przestrzenie izolują wymianę zdarzeń między aplikacjami. Aplikacje w tym samym "space" (domyślnie oparte na nazwie środowiska, np. "acceptance") mogą wymieniać zdarzenia.

4

Kontrola Dostępu

Możesz precyzyjnie kontrolować, które aplikacje mają dostęp do publikowania i subskrybowania konkretnych zdarzeń. Zarządzanie odbywa się przez Event Broker Manager.

5

Format CloudEvents

Wszystkie zdarzenia muszą być zgodne ze standardem CloudEvents i zawierać obowiązkowe atrybuty: ce_id, ce_source, ce_specversion, ce_type.

6

Zewnętrzne Zdarzenia & Mosty

Możesz zdefiniować zdarzenia spoza Mendix (np. w AsyncAPI) i załadować je do Event Brokera. "Bridges" (SQS, HTTP) pozwalają na integrację z systemami zewnętrznymi.



DEMO: Integracja w Praktyce

Proste wywołanie REST API

  1. Zdefiniuj Consumed REST API
  1. Zdefiniuj JSON Mapping
  1. Zdefniuj Microflow
  1. Przetestuj

Konfiguracja usługi Eventów

  1. Zdefiniuj usługę
  1. Stwórz Microflow publikujące event

Dzień 3

Debugowanie i Administracja

Agenda Dnia 3

01

Testowanie i Debugowanie

Profesjonalne techniki rozwiązywania problemów

02

Logowanie i Monitoring

Zrozumienie co dzieje się z aplikacją

03

Administracja Aplikacjami

Przegląd Mendix Control Center

04

Architektura Wdrożeń

Mendix Cloud vs. Private Cloud

05

DevOps Deep Dive

CI/CD dla Mendix for Private Cloud

Debugger w Studio Pro: Podstawy

Breakpoints

Punkt zatrzymania wykonania Microflow. Możesz dodać warunki - zatrzymaj tylko dla konkretnych obiektów.

Step Over / Into / Out

Kontrolowane przechodzenie przez kod. Step Into wchodzi do wywołanego Microflow.

Panel Zmiennych

Śledzenie wartości wszystkich zmiennych i obiektów. Możesz zmieniać wartości w locie!

Konsola

Komunikaty logów w czasie rzeczywistym podczas sesji debugowania.

Zaawansowane Debugowanie

Conditional Breakpoints

Pętla wykonuje się 1000 razy, ale błąd tylko dla jednego obiektu? Ustaw warunek XPath na breakpoincie: $Iterator_Zamowienie/Numer = 'ZAM/123/2024'

Debugowanie Nanoflows

Nanoflowy wykonują się w przeglądarce. Użyj F12 → Console → wpisz mx.debugger; - otworzy interaktywny debugger JavaScript.


Error Handling w Microflows

Domyślne Zachowanie

Błąd zatrzymuje wykonanie i powoduje rollback całej transakcji. Bezpieczne, ale nie zawsze pożądane.

Custom with Rollback

Przechwyć błąd, cofnij zmiany, wykonaj logikę (np. zapisz log, pokaż komunikat). Analogia do try-catch.

Custom without Rollback

Przechwyć błąd, NIE cofaj zmian. Rzadko używane - głównie do logowania niekriytycznych błędów.

Best Practice

Zawsze opakowuj integracje (Call REST) i złożone Commit w bloki obsługi błędów!


Logowanie: Poziomy i Log Nodes

Poziomy Logowania

  • Trace: Najdokładniejsze, krok po kroku
  • Debug: Informacje do debugowania
  • Info: Ogólne info o pracy
  • Warning: Potencjalne problemy
  • Error: Krytyczne błędy
  • Critical: Awarie aplikacji

Log Nodes

Hierarchiczna struktura pozwalająca na niezależne konfigurowanie poziomów dla różnych części aplikacji.

Przykłady: RESTConsume, Database, Security, MyModule

DEMO: Rozwiązywanie Problemów

Scenariusz 1: Błąd Logiczny

Użycie debuggera z conditional breakpoint do znalezienia błędu w skomplikowanym Microflow

Scenariusz 2: Problem N+1

Identyfikacja pobierania danych w pętli - każda iteracja to osobne zapytanie SQL

Analiza SQL

Użycie logów (Trace na Database) do zobaczenia generowanych zapytań

Refaktoryzacja

Wyeliminowanie pętli - pobranie wszystkich danych jednym zapytaniem

Wersjonowanie z Git

Koniec z SVN

Od Mendix 9, każdy nowy projekt domyślnie używa systemu kontroli wersji Git. Starsze projekty SVN można migrować.

Repozytorium Git

Kod źródłowy aplikacji Mendix (pliki .mpr, .mpk, definicje stylów, akcje Java) jest przechowywany w repozytorium Git.

Studio Pro jako Klient Git

Studio Pro posiada wbudowane, wizualne narzędzia do obsługi Git. Znajomość podstawowych koncepcji jest kluczowa.

Co jest wersjonowane?

Każda zmiana w modelu (strona, microflow, encja) jest śledzona przez Git jako zmiana w plikach XML definiujących model.


Podstawowy Cykl Pracy Dewelopera

Pull (Pobierz zmiany)

Zawsze zaczynaj dzień od pobrania najnowszych zmian z repozytorium, aby pracować na aktualnej wersji kodu i minimalizować konflikty.

Pracuj nad zadaniem

Implementuj nowe funkcjonalności, rozwiązuj błędy i rozwijaj aplikację zgodnie z przyjętymi wymaganiami.

Commit (Zatwierdź zmiany)

Regularnie zatwierdzaj swoje postępy lokalnie. Używaj jasnych komunikatów i grupuj małe, logiczne zestawy zmian.

Push (Wyślij zmiany)

Gdy zadanie jest gotowe i przetestowane, wyślij swoje commity do zdalnego repozytorium, aby udostępnić je zespołowi.

Praca w Zespole: Strategia Branchowania

Gałąź (Branch)

Niezależna linia rozwoju kodu. Umożliwia równoległą pracę nad różnymi funkcjonalnościami lub poprawkami bez zakłócania głównej linii projektu.

Gałąź "main" (lub "master")

Główna, stabilna gałąź projektu. Kod w main musi być zawsze działający i gotowy do wdrożenia na środowisko testowe lub produkcyjne. Zasada: Nigdy nie commitujemy bezpośrednio na main!

Gałęzie Funkcjonalne (Feature Branches)

Każde nowe zadanie (funkcjonalność, poprawka, eksperyment) rozpoczynaj od stworzenia nowej gałęzi z main. Stosuj spójne nazewnictwo, np. feature/MX-123-nowa-funkcja lub bugfix/MX-456-poprawka-bledy. Cała praca nad zadaniem odbywa się wyłącznie na tej gałęzi.

Łączenie Zmian: Merging i Pull Requests

Merge (Łączenie)

Gdy praca na gałęzi funkcjonalnej jest zakończona, należy ją połączyć z powrotem do głównej gałęzi main, integrując nowe funkcjonalności.

Konflikty

Pojawiają się, gdy wielu deweloperów zmodyfikowało ten sam element. Mendix Studio Pro oferuje wbudowane, wizualne narzędzia do efektywnego rozwiązywania konfliktów.

Pull Request (Merge Request)

Zalecana praktyka pracy zespołowej. Jest to prośba o połączenie zmian, która umożliwia innym członkom zespołu przegląd kodu, zgłaszanie komentarzy i akceptację przed włączeniem do main.

Mendix Control Center: Centralne Zarządzanie

Apps

Lista wszystkich aplikacji Mendix w organizacji. Zarządzanie środowiskami, członkami zespołu, uprawnieniami.

People

Zarządzanie użytkownikami platformy - developerami, administratorami. NIE użytkownikami końcowymi aplikacji!

Company Settings

Ustawienia firmowe, integracje z IdP (np. Azure AD), SSO, polityki bezpieczeństwa.

Zarządzanie Środowiskami w Cloud

DTAP Cycle

Development → Testing → Acceptance → Production. Standardowy cykl wdrożeń.

Funkcje Środowiska

Start/Stop, Deployment pakietu .mda, Monitoring (alerty, metryki CPU/RAM), Backups, Runtime Settings.

Runtime Configuration

Constants, Scheduled Events, poziomy logowania - wszystko konfigurowalne per środowisko.

Architektura Wdrożeń

Wybór platformy wdrożeniowej ma kluczowe znaczenie dla zarządzania aplikacją. Mendix oferuje dwie główne opcje, dostosowane do różnych potrzeb:

Mendix Cloud

Zalety:

  • Pełna automatyzacja (PaaS)
  • Łatwość obsługi i skalowania
  • Wbudowany monitoring i backupy

Wady:

  • Mniejsza kontrola nad fizyczną infrastrukturą
  • Ograniczona lokalizacja danych (data residency)

Kiedy używać: Domyślny, najszybszy i najprostszy wybór dla większości nowych aplikacji.

Mendix for Private Cloud

Zalety:

  • Pełna kontrola nad infrastrukturą i lokalizacją danych
  • Wdrożenie na dowolnym klastrze Kubernetes (AWS, Azure, GCP, On-Premise)

Wady:

  • Wymaga wiedzy z Kubernetes i DevOps
  • Złożona konfiguracja początkowa

Kiedy używać: Gdy ścisłe regulacje wymagają określonej lokalizacji danych lub firma posiada strategię opartą na Kubernetes.

Porównanie Platform Wdrożeniowych Mendix

¹ Obejmuje usługi dostarczone przez używany serwer baz danych i plikową pamięć masową.


Mendix for Private Cloud

Podstawowe Wymagania

  • Klaster Kubernetes (AKS, EKS, GKE, OpenShift, Rancher).
  • Repozytorium obrazów Docker (ACR, ECR, Harbor).
  • Baza danych PostgreSQL.
  • Storage plików kompatybilny z S3.

Kluczowy Komponent: Mendix Operator

  • Kontroler Kubernetes, który "rozumie" aplikacje Mendix.
  • Automatyzuje procesy: tworzenia Pods, Services, Ingress, zarządzania bazą danych i storage'm.
  • Developer definiuje MendixApp Custom Resource (CRD) w YAML, a Operator zajmuje się resztą.

Proces DevOps dla Private Cloud (CI/CD)

Commit & Push

Developer zatwierdza zmiany w Studio Pro i wysyła je do repozytorium Git (np. GitHub, Azure DevOps).

Trigger Pipeline

Serwer CI/CD (np. Jenkins, GitHub Actions) wykrywa zmianę w repozytorium, automatycznie uruchamiając proces CI/CD.

Build (Budowanie)

Skrypt budujący tworzy pakiet wdrożeniowy (.mda), a następnie buduje obraz Docker na bazie oficjalnego obrazu Mendix.

Push (Repozytorium Obrazów)

Nowo zbudowany obraz Docker jest tagowany i wysyłany do prywatnego lub publicznego repozytorium obrazów.

Deploy (Wdrożenie)

Narzędzie CD (np. ArgoCD) aktualizuje plik manifestu Kubernetes, zmieniając tag obrazu i aplikując go na klaster.

Rollout (Aktualizacja)

Mendix Operator wykrywa zmianę w manifeście i bezpiecznie wdraża nową wersję aplikacji, minimalizując przestoje.

Podsumowanie Szkolenia i Dalsze Kroki

Kluczowe Przesłanie: Mendix to nie tylko narzędzie do "klikania", ale kompletna platforma do tworzenia, wdrażania i zarządzania profesjonalnymi aplikacjami w skalowalny i bezpieczny sposób.

Czego się nauczyliśmy:

Solidne Modele Danych i Reużywalne UI

Jak budować solidne modele danych i reużywalne interfejsy użytkownika, wykorzystując najlepsze praktyki Mendix.

Architektura DDD

Jak projektować architekturę aplikacji opartą na Domain-Driven Design, dzieląc system na moduły (Agregaty) i aplikacje (Bounded Contexts).

Bezpieczeństwo Produkcyjne

Jak konfigurować szczegółowe bezpieczeństwo na poziomie produkcyjnym, chroniąc dane i procesy.

Debugowanie i Monitorowanie

Jak skutecznie debugować, logować i monitorować aplikacje Mendix, aby zapewnić ich stabilne działanie.

Nowoczesny Proces DevOps

Jak wygląda nowoczesny proces DevOps z użyciem Mendix, obejmujący CI/CD i zarządzanie wersjami.

Twoja Droga Dalej:

Mendix Academy

Kontynuuj naukę na platformie Mendix Academy, zwłaszcza kursy takie jak "Advanced Developer", aby pogłębić swoją wiedzę.

Dokumentacja Mendix

Regularnie korzystaj z oficjalnej dokumentacji Mendix – jest to Twoje najważniejsze źródło aktualnej i szczegółowej wiedzy.

Forum Mendix

Dołącz do społeczności Mendix na forum, gdzie znajdziesz wsparcie, odpowiedzi na pytania i inspirację od innych deweloperów.

Dziękuję za Uwagę!

Jacek Pietsch

Tel. 510 899 666

Made with